Project Deinze Markt

Een lang verhaal op een reepje grond.

Eind november 2018 werd een kleinschalig onderzoek op een perceeltje langs de Markt van Deinze afgerond. Op slechts 200m² was onder vloeren van het voormalig café nog een lang verhaal van Deinze bewaard! Het onderzoek leverde onder meer een oude middeleeuwse akkerlaag op die wellicht kan gelinkt worden aan de beginfase van Deinze, dat zich ontwikkelde in vanaf 9de eeuw. Grote kuilen doorheen deze laag wijzen dan weer op de aanwezigheid van een huis in houtbouw. Op basis van de algemene stratigrafie kunnen deze resten in de volle middeleeuwen worden gedateerd. Daarna werd het terrein gebruikt voor winning van grond. Grote en diepe kuilen werden er uitgegraven en daarna opgevuld. In de vulling werden heel wat resten van kogelpotten gevonden. Hierdoor kunnen de kuilen voorlopig worden gedateerd in de (late) 12de en 13de eeuw.

Uit de daarop volgende eeuwen zijn geen duidelijke resten aanwezig. Wel blijkt uit de opeenvolging van lagen een brandlaag aanwezig te zijn. Uit de 17de eeuw dateert dan weer de kelder die voor de hedendaagse passanten vanaf de markt voor een weekje zichtbaar was. Uit dezelfde periode is een klein kuiltje aangetroffen, boordevol archeologisch materiaal. Onder meer knikkers en een miniatuurkookpotje. Misschien cadeautjes van de Sint?

Het terreinwerk zit erop en deze resultaten zijn slechts een eerste inzicht in het verhaal. Wordt dus zeker vervolgd eens de verwerking is afgerond!

(opdrachtgever: Deinze Onze Thuis)

Project Deinze Stokstormehoeve

Naar aanleiding van de aanleg van een bassin voor groententeelt, werd in 2018 door RAAP België een archeologisch onderzoek uitgevoerd op het terrein van de Stokstormehoeve in Deinze, Oost-Vlaanderen. Naast een reeks middeleeuwse en post-middeleeuwse sporen en vondsten kwam één bijzonder interessante context aan het licht. Het betrof een homogeen dumpingspakket dat een grote hoeveelheid aardewerk, bouwpuin, dierlijk bot, natuursteen en metaal bevatte. Het aardewerk kon gedateerd worden in het midden van de 14de eeuw. De samenstelling van het aardewerk bleek niet afkomstig te zijn uit de dagelijkse huishouding van de site, maar wees in de richting van een specifieke, misschien seizoenale ambachtelijke activiteit. Hoewel de exacte activiteit voorlopig nog niet achterhaald kon worden, bleek uit het materiaal wel dat er zich, naast landbouw en veeteelt, ook minder voor de hand liggende activiteiten hebben afgespeeld op deze site met walgracht.

(opdrachtgever: Tomato Masters)

Archeologiedagen 1 & 2 juni 2018

In juni 2018 werden voor het eerst in Vlaanderen de Archeologiedagen georganiseerd. Ook RAAP België was uiteraard van de partij. We kozen ervoor om met een middeleeuws marktkraam op de markt van Nevele te gaan staan om zo de opgravingsresultaten van de opgraving te Poesele (deelgemeente van Nevele) toe te lichten.

De wekelijkse marktgangers en de vele schoolkinderen die passeerden werden ondertussen ook getrakteerd op verschillende middeleeuws geïnspireerde hapjes en drankjes, er stond een ridder klaar voor selfies, er kon deelgenomen worden aan een online quiz over archeologie in het algemeen en meer specifiek ook de voorgestelde opgraving, etc.

(globale organisatie: Forum Vlaamse Archeologie & Provincie Vlaams-Brabant)

Project Zwevegem Slijpebeek

In het najaar van 2017 werd in opdracht van de prov. West-Vlaanderen een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd nabij de Slijpebeek te Zwevegem. Op de plaats waar een wachtbekken zal worden aangelegd, kon op historische kaarten een halfronde gracht worden waargenomen. De archeologen vermoedden dat het een overblijfsel van een laatmiddeleeuwse omwalde hoeve betrof. Op het terrein zelf is nog steeds een lichte verhevenheid naast de beek zichtbaar. Het gaat wellicht om het wooneiland waar de boerderij zich op bevond.

Deze gegevens werden door midden van enkele welgemikte proefsleuven bevestigd. In een dikke laag van alluviale klei heeft men een erg brede en diepe circulaire gracht uitgegraven. Op het wooneiland zelf zijn jammer genoeg geen duidelijke aanwijzingen van bewoning aangetroffen.

De resultaten leidden tot een advies voor een opgraving. Sites met walgracht zijn immers voor grote delen van Vlaanderen van groot belang geweest tijdens de ontginning van de bossen vanaf de 12de eeuw.

Wordt dus zeker vervolgd!

(opdrachtgever: Provincie West-Vlaanderen)

Project Bornem Pastoor Huveneersheuvel

Voorafgaand aan de bescherming van de archeologische site van de Pastoor Huveneersheuvel te Bornem werd door RAAP België een onderzoek uitgevoerd. Hiervoor werden verschillende methodes ingezet: geofysiche metingen, boringen, veldkartering en enkele sleuven.

Het onderzoek wierp een licht op het 10de eeuwse dorp dat aan de Schelde lag, met centraal een rijk ridderhof en een bijhorende kerk. Onder andere omwille van terugkerende overstromingen, kromp de nederzetting in de loop der tijd steeds verder ineen, om uiteindelijk nog maar enkele boerderijen te omvatten.

Dankzij het natuurwetenschappelijke onderzoek dat ook werd uitgevoerd, was het mogelijk informatie te vergaren over het landschap en de gewassen in de middeleeuwse periode. Op basis daarvan maakten we in samenwerking met het grafische bureau Trafik Grafik een reconstructietekening van het dorp.

(opdrachtgever: agentschap Onroerend Erfgoed)

Project Tumuli in Heers

Met het oog op de ontsluiting van de tumuli van Vechmaal en Gutschoven (Heers, provincie Limburg) stelde RAAP België een studie samen van beide tumuli. Hiervoor werd alle beschikbare informatie over beide tumuli samengebracht en vergelijken met de actuele wetenschappelijke stand van zaken.

Er werd werk gemaakt van een status questiones voor de Romeinse periode binnen een straal van 5 km rondom de tumuli, waarna deze gegevens in een GIS-omgeving ingeladen werden. Het opgravingsarchief werd bekeken, en de plannen daarvan werden gedigitaliseerd.

Op basis van alle informatie werden mogelijke verhaallijnen naar ontsluiting toe opgesteld, nieuwe vraagstellingen naar voor geschoven en advies rond verder onderzoek, ontsluiting en beheer geformuleerd.

(opdrachtgever: Provincie Limburg)

Project Poesele Paepestraat

In het voorjaar van 2017 wordt er langs de Paepestraat te Poesele (Nevele) een perceel als parking ingericht. Op het terrein werd in 2016 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd dat positieve resultaten opleverde. Het Agentschap Onroerend Erfgoed besliste dat een opgraving noodzakelijk was, die in januari 2017 uitgevoerd wordt door Raap.

Bij de opgraving zullen enkele sporen uit de Romeinse periode opgegraven worden, maar ook voornamelijk sporen uit de 10de tot 12de eeuw of volle middeleeuwen. De informatie die tijdens de opgraving verzameld zal worden, zal kunnen bijdragen tot een grotere kennis over het ontstaan en de ontwikkeling van het dorp Poesele, waarover amper iets gekend is op archeologisch vlak.

(opdrachtgever: Gemeente Nevele)

Project Sint-Truiden Groenmarkt

De Groenmarkt te Sint-Truiden wordt in 2017 heraangelegd. De graafwerken zullen mogelijk archeologische gegevens die onder het marktplein aanwezig zijn vernielen. Onder de huidige klinkers liggen mogelijk nog oudere pleinniveaus, resten van het oude kerkhof of funderingen van gebouwtjes. Om na te gaan in welke mate deze resten zijn bewaard, graven de archeologen twee testputten. Hierdoor wordt inzicht verkregen in de historische opbouw van het plein. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek kan een archeologisch onderzoek volgen.
(opdrachtgever: Stad Sint-Truiden)